Rumunia to dynamicznie rozwijający się kraj Unii Europejskiej, który umiejętnie łączy bogatą tradycję z nowoczesnym potencjałem gospodarczym. Jego sercem jest Bukareszt, miasto o fascynującej historii i unikalnej architekturze. Stolica zachwyca odważnym podejściem do urbanistyki gdzie stare płynnie łączy się z nowym. Wyjątkowo ciekawie prezentują się tam nowoczesne, szklane bryły wkomponowane w szkielety i fasady zabytkowych budynków, co nadaje miastu progresywny charakter. Ta architektoniczna oddaje ducha współczesnej Rumunii – ambitnej i otwartej na przyszłość.

Ta atmosfera nowoczesnego rozwoju była ciekawym tłem dla odbytej przeze mnie w dniach 24-26 lutego 2026 r. mobilności szkoleniowej w ramach programu Erasmus+ realizowanej na Universitatea Politehnica din București. Podczas tej mobilności prof. Ioan Sacala, osoba odpowiedzialna za podnoszenie dostępności Instytucji, opowiedział mi o tym w jaki sposób Uczelnia wspiera osoby ze szczególnymi potrzebami w tym Osóby z Niepełnosprawnościami (OzN). Uczelnia, kształcąca łącznie 40 000 studentów na czterech kampusach (w Bukareszcie oraz trzech filiach regionalnych), podejmuje wielowymiarowe działania na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami oraz studentów o szczególnych potrzebach edukacyjnych. Szacuje się, że w tej społeczności znajduje się około 250–300 osób z orzeczoną niepełnosprawnością oraz liczna grupa osób np. z dysleksją czy wymagających dłuższego czasu na naukę. Kluczową rolę w strukturze wsparcia odgrywa Centrum Równości, Różnorodności i Integracji (EDI Center), które opracowało szczegółowe procedury postępowania w przypadku zgłoszenia potrzeby wsparcia przez studenta. Mechanizm ten opiera się na oficjalnych wnioskach składanych do dziekanów, co nadaje działaniom rangę prawa wewnątrzuczelnianego i obliguje kadrę dydaktyczną do stosowania udogodnień. Dodatkowo funkcjonuje Centrum Orientacji i Kariery, zapewniające codzienny dostęp do bezpłatnej opieki psychologicznej. Wsparcie materialne i logistyczne obejmuje m.in. dostosowane pokoje w akademikach, 50% zniżki na wyżywienie, darmowy transport dedykowanymi pojazdami oraz nowoczesne systemy nawigacji wewnętrznej w budynkach. Ważnym elementem jest dbałość o dostępność architektoniczną, którą uznaje się za aspekt najłatwiejszy do technicznego rozwiązania, choć wymagający nakładów finansowych. Działania w tym zakresie obejmują budowę wind i podjazdów, przy czym kładzie się nakład na spełnianie aktualnych standardów, co skutkuje m.in. planami wymiany infrastruktury, która przestała być funkcjonalna.

W ramach budowania świadomości społecznej organizowane jest wydarzenie „poli4inclusion”. Choć ma ono charakter kameralny, gromadzi każdorazowo około 200 osób, co pozwala na zachowanie bezpośredniego kontaktu przy jednoczesnym dużym zainteresowaniu. Na event zapraszane są osoby z niepełnosprawnościami zarówno ze społeczności akademickiej (studenci i pracownicy), jak i spoza uczelni, w tym przedstawiciele organizacji pozarządowych i osoby znane na szczeblu krajowym. Uczestnicy dzielą się swoimi doświadczeniami związanymi z interakcjami międzyludzkimi, co pozwala określić realne problemy w funkcjonowaniu. Inicjatywa ta służy również prezentacji rozwiązań cyfrowych oraz technologii wspomagających (np. aplikacji bankowych dla OzN). Uczelnia dba o to, aby również inne duże eventy, takie jak SPACEEVENT czy AUTOFEST, odbywały się w przestrzeniach w pełni dostępnych. Podkreśla się, że dbałość o dobrostan studentów przejawia się także w tworzeniu stref relaksu, wyposażonych w sprzęt multimedialny, co ma na celu redukcję stresu między zajęciami.

Doświadczenia studentów ukazują zróżnicowane podejście kadry akademickiej do kwestii szczególnych potrzeb. Przykładem jest studentka chorująca na cukrzycę typu 1, która musi kontrolować poziom cukru i przyjmować insulinę w trakcie zajęć. Studentka sama wskazuje się, że o ile wiekszość wykładowców nie ma z tym problemu, o tyle zdarzają się tacy, którzy wykazują brak zrozumienia dla tej sytuacji. Podobne trudności napotyka student niedowidzący, który siada w pierwszej ławce i potrzebuje więcej czasu na sporządzanie notatek z tablicy. W jego przypadku również odnotowano, że choć większość kadry akceptuje te udogodnienia, zdarzają się pracownicy, którzy nie są tak wyrozumiali. Kolejnym wyzwaniem jest kwestia inkluzywności wobec osób transpłciowych, objawiająca się m.in. w dyskusji nad wprowadzeniem toalet uniwersalnych, co obecnie napotyka na opór społeczny, lecz jest traktowane jako proces wymagający czasu i ewolucji postaw.

Istotnym elementem działań prof. Sacala było zorganizowanie specjalistycznego ćwiczenia dla władz Uczelni, w tym prorektorów i dziekanów. Uczestnicy, mając zasłonięte oczy, musieli wykonywać czynności, z którymi na co dzień mierzą się studenci niewidomi. Podczas tego spotkania wystąpiły dwie siostry, które utraciły wzrok wskutek choroby. Podzieliły się one doświadczeniem braku wsparcia podczas egzaminu licencjackiego na innej uczelni, kiedy to postępująca utrata wzroku wywołana stresem uniemożliwiła im pisanie, a ich prośby o pomoc zostały zignorowane. Warsztat ten miał na celu uwrażliwienie kadry zarządzającej na aspekt ludzki, uznawany za najtrudniejszy do zmiany element w procesie budowania w pełni dostępnej i empatycznej instytucji.

25 lutego wracając z Uczelni w kierunku centrum miasta natknęłam się na protest trwający właśnie przed Pałacem Cotroceni, siedzibą Prezydenta Rumunii. Z informacji znalezionych na temat wydarzenia wynika, że tysiące rumuńskich nauczycieli wyszło na ulice Bukaresztu protestując przeciwko planowanymi cięciami budżetowymi. Nowe środki oszczędnościowe zakładały m.in. redukcję funduszu płac w instytucjach publicznych zdaniem demonstrantów może uderzyć w jakość kształcenia i badania naukowe. Rektorzy uniwersytetów podkreślają, że blokowanie funduszy uczelni zahamuje ich rozwój. Związki zawodowe zbierały też podpisy pod inicjatywą obywatelską mającą na celu uchylenie tych przepisów. Jeśli rząd nie wycofa się z reform środowisko oświatowe zapowiadało ogólnokrajowy strajk.

Podczas pobytu miałam okazję zwiedzić miasto i podziwiać jego monumentalną architekturę. Ogromna skala budowli w połączeniu z bogatymi zdobieniami robi niesamowite wrażenie, stanowiąc prawdziwą wizytówkę tej metropolii. Korzystając z wolnej chwili, odwiedziłam również Narodowe Muzeum Historii Naturalnej im. Grigorego Antipy. Oprócz fascynujących eksponatów, moją uwagę zwróciły liczne udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami, co czyni to miejsce wyjątkowo przyjaznym i dostępnym dla każdego.